มะเร็งต่อมลูกหมาก

 

 

ต่อมลูกหมาก เป็นต่อมที่ทำหน้าที่ผลิตของเหลวที่ช่วยในการเดินทางของ sperm

มะเร็งที่ต่อมลูกหมากเป็นหนึ่งในมะเร็งที่พบได้บ่อยในผู้ชาย โดยปกติแล้วต่อมลูกหมาก
จะค่อย ๆ ใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ตามอายุ แต่เมื่อมีเซลล์มะเร็งเกิดขึ้น เซลล์มะเร็งจะค่อย ๆ โตขึ้น
เรื่อย ๆ แต่หากสามารถตรวจพบได้ตั้งแต่ยังไม่มีการลุกลามออกไปนอกต่อมลูกหมาก
จะสามารถรักษาให้หายขาดได้

 

 

อาการ

 

มะเร็งต่อมลูกหมากอาจจะไม่มีอาการใด ๆ ในระยะแรก แต่เมื่อมีอาการลุกลามมากขึ้นอาจจะมีอาการต่อไปนี้

  • ปัสสาวะลำบาก
  • ปัสสาวะไม่ค่อยพุ่ง
  • พบเลือดปนในปัสสาวะ
  • พบเลือดปนในน้ำเชื้อ
  • ขาบวม
  • รู้สึกอึดอัดไม่สบายในอุ้งเชิงกราน
  • ปวดกระดูก

 

สาเหตุของมะเร็งต่อมลูกหมาก

 

ยังไม่เป็นที่ชัดเจนถึงสาเหตุของต่อมลูกหมาก แต่อาจจะเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของ DNA เมื่อเซลล์มีการแบ่งตัว โดยที่มีปัจจัยเสี่ยงได้แก่

 

  • อายุมาก คนที่อายุยิ่งมากขึ้น ยิ่งมีความเสี่ยงมากขึ้น
  • พันธุกรรม มีประวัติในครอบครัว ยิ่งมีความเสี่ยง มากขึ้น
  • โรคอ้วน คนที่อ้วนมีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งต่อมลูกหมากมากกว่า

การตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมาก สามารถอ่านได้บทความนี้ครับ

 http://www.facebook.com/note.php?note_id=341352535591

 

 

  • การตรวจคัดกรอง โดยทั่วไป สามารถตรวจได้โดย การตรวจร่างกายเพื่อดูว่าขนาดต่อมลูกหมากใหญ่กว่าปกติหรือไม่ การตรวจเลือด PSA จะช่วยบอกความเสี่ยงได้แม่นยำขึ้น หากสูงกว่าปกติอาจเกิดจากการติดเชื้อ การอักเสบ ต่อมลูกหมากโต หรือจากมะเร็งได้ ซึ่งจะต้องทำการตรวจเพิ่มเิติม หรือการตรวจชิ้นเนื้อเพื่อยืนยันต่อไป

การวินิจฉัยมะเร็งต่อมลูกหมาก 

 

 

การตรวจชิ้นเนื้อจะเป็นการยืนยันว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ซึ่งเมื่อพบว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากแล้ว อันดับต่อไปคือ การจัดกลุ่มว่าเป็นมะเร็งระยะใด และเป็นกลุ่มที่ร้ายแรงหรือไม่

การจัดกลุ่มมะเร็ง the grade of prostate cancer cells จะทำโดยการเปรียบเทียบลักษณะเซลล์มะเร็งกับเซลล์ปกติ ว่ามีความแตกต่างกันมากหรือไม่ ยิ่งที่มีความแตกต่างต่างยิ่งมีระดับสูง โดยมีตั้งแต่ 2 ซึ่งเป็นเซลล์มะเร็งที่ไม่ผิดปกติมาก nonaggresive cancer ไปจนถึง 10 ที่มีลักษณะผิดปกติมาก (very aggressive cancer).

 

การตรวจดูว่ามีการลุกลามของมะเร็งเป็นระยะใด  

 

 

นอกเหนือจากการตรวจลักษณะเซลล์มะเร็ง โดยการจัด Grading แล้ว ยังต้องตรวจดูระยะของมะเร็ง Staging เพื่อวางแผนการรักษา โดยจะมีการตรวจเพิ่มเติม ได้แก่

  • การตรวจ Bone scan เพื่อดูว่ามีการลุกลามไปที่กระดูกหรือไม่
  • การตรวจอัลตราซาวน์ช่องท้อง Ultrasound
  • การตรวจเอ๊กซเรย์คอมพิวเตอร์ Computerized tomography (CT) scan
  • การตรวจ MRI Magnetic resonance imaging

 

เมื่อได้ข้อมูลทั้งหมดแล้วแพทย์จะทำการจัดระยะของมะเร็งโดยแบ่งออกเป็น

 

 

Stage I. เป็นมะเร็งระยะแรก ที่อยูในต่อมลูกหมาก โดยที่พบโดยการตรวจด้วยทางพยาธิวิทยา

 

Stage II. แพทย์จะสามารถตรวจคลำพบว่ามีลักษณะผิดปกติ แต่ก็ยังอยู่แต่ภายในต่อมลูกหมาก

 

Stage III. เซลล์มะเร็งเริ่มกระจายไปยังเนื้อเยื่อหรืออวัยวะที่อยู่ใกล้ ๆ กับต่อมลูกหมาก

 

Stage IV. มีการกระจายของเซลล์มะเร็งไปยังต่อมน้ำเหลือง กระดูก ปอด หรืออวัยวะอื่น ๆ

เมื่อทราบระยะของมะเร็งที่เป็นแล้ว จะทำการวางแผนการรักษา โดยแพทย์จะพิจารณาจากระยะที่เป็น อายุ โรคประจำตัว สภาพความแข็งแรงของผู้ป่วย

 

มะเร็งต่อมลูกหมากอาจจะไม่จำเป็นต้องรักษาโดยทันที  

 

ในคนที่ได้รับการวินิจฉัยในระยะแรกมาก ๆ บางคน อาจจะได้รับคำแนะนำให้ติดตามดู หรือที่เรียกว่า active surveillance โดยจะให้มีการตรวจเลือด ตรวจร่างกาย หรือการตรวจชิ้นเนื้อเป็นระยะ เพื่อติดตามดู

ถ้าการตรวจพบว่าการดำเนินโรคที่เปลี่ยนแปลงไป จึงเริ่มให้การรักษาโดยการผ่าตัด หรือฉายรังสี

วิธีนี้มักจะทำในรายที่โรคประจำตัวหลายอย่าง สุขภาพไม่แข็งแรง อายุมาก หรือคาดว่าเซลล์มะเร็งจะโตช้ามาก ๆ แต่ก็เสี่ยงต่อการที่จะมีการกระจายไปของเซลล์มะเร็ง.

 

 

การรักษาด้วยการฉายแสง Radiation therapy 

 

 

การฉายแสงเป็นการใช้รังสีเพื่อเข้าไปฆ่าเซลล์มะเร็ง โดยอาจจะทำได้สองทางคือ

  • การฉายแสงจากภายนอกร่างกาย 

 

 

วิธีนี้จะให้ผู้ป่วยนอนอยู่บนเตียง โดยที่เครื่องฉายแสงจะฉายรังสีไปที่ต่อมลูกหมากในทิศทางต่าง ๆ โดยมักจะทำสัปดาห์ละ 5 วัน ต่อเนื่องกันหลายสัปดาห์

 

  • การใช้รังสี จากภายในร่างกาย (brachytherapy) 

 

วิธีนี้จะเป็นการใช้แร่รังสีขนาดเท่าเม็ดข้าว ฝังเข้าไปในต่อมลูกหมาก ซึ่งจะทำให้มีการแผ่รังสีปริมาณไม่สูง แต่ต่อเนื่องระยะเวลาหนึ่ง โดยทำผ่านการใช้เข็มเข้าไปยังตำแหน่งที่ต้องการด้วยอัลตราซาวน์ และไม่จำเป็นต้องผ่าตัดเอาออก

ผลขัางเคียงของการรักษาด้วยรังสีคือ จะมีอาการปัสสาวะเจ็บ ขัด ปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ บางคนจะมีอาการในขณะถ่ายอุจจาระ และอาจจะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศได้

 

การรักษาด้วยฮอร์โมน Hormone therapy 

 

  • การรักษา้ด้วยวิธีนี้มีเป้าหมายให้ร่างกายหยุดสร้างฮอร์โมนเพศชาย Testosterone เนื่องจากเซลล์มะเร็งจะโตขึ้นจากการที่มีฮอร์โมนชนิดนี้ โดยวิธีการคือ

การให้ยาที่ทำให้ร่างกายหยุดผลิตฮอร์โมน Testosterone

การให้ยาที่ป้องกันไม่ให้ Testosterone ไปถึงเซลล์มะเร็ง

การผ่าตัดอัณฑะ เพื่อลดระดับฮอร์โมน Testosterone โดยจะได้ผลเท่า ๆ กับการใช้ยาแต่ว่าสามารถลดระัดับฮอร์โมนได้เร็วกว่า

การรักษาด้วยฮอร์โมนจะใช้ในผู้ที่มีมะเร็งลุกลาม เพื่อลดขนาดของมะเร็ง และทำให้ก้อนโตช้าลง สำหรับในรายที่เป็นระยะแรก ๆ อาจจะรักษาด้วยวิธีนี้ก่อนที่จะทำการรักษาด้วยรังสี หรือบางครั้งจะใช้ฮอร์โมนภายหลังการผ่าตัด

ผลข้างเคียงจากการรักษาวิธีนี้คือ เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ ร้อนวูบวาบตามตัว กล้ามเนื้อและกระดูกลดลง น้ำหนักขึ้น ความต้องการทางเพศลดลง นอกจากนี้ยังเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจ

 

การผ่าตัดต่อมลูกหมาก

 

 

การผ่าตัดต่อมลูกหมากและเนื้อเยื่อรอบตัว รวมทั้งต่อมน้ำเหลืองบริเวณนั้นออก โดยมีวิธีการในการผ่าตัดหลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัดทางหน้าท้อง การผ่าตัดผ่านทางฝีเย็บ การผ่าตัดส่องกล้อง หรือการผ่าตัดโดยใช้ robot ช่วย ควรปรึกษาแพทย์ผ่าตัดว่าวิธีใดเป็นวิธีที่เหมาะสม

 

ผลข้างเคียงของการผ่าตัดต่อมลูกหมากที่ตามมาคือ ปัญหาในเรื่องการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ และความเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ

 

 

การจี้เย็น Freezing prostate tissue หรือ การใช้ความร้อน Heating prostate tissue using ultrasound 

 

บางครั้งจะมีทางเลือกในการใช้ความเย็น โดยเป็นเข็มผ่านเข้าไปในขณะที่มีการอัลตราซาวน์เพื่อให้ถึงตำแหน่งที่ต้องการ และใช้แก๊สที่มีความเย็นมากเข้าไปทำลายเซลล์มะเร็งและเนื้อเยื่อรอบ ๆ

ทั้งการใช้ความร้อนและความเย็น ยังต้องการการศึกษาและการวิจัยเพิ่มเิติม ถึงผลการรักษาและผลข้างเคียง

 

การรักษาด้วยเคมีบำบัด Chemotherapy 

 

เคมีบำบัด Chemotherapy เป็นการใช้ยาเพื่อฆ่าเซลล์ที่มีการโตหรือแบ่งตัวเร็ว ๆ รวมทั้งเซลล์มะเร็ง โดยมีทั้งแบบฉีดเข้าเส้นเลือด และแบบเม็ดรับประทาน เป็นทางเลือกหนึ่ง ในการรักษา โดยเฉพาะในรายที่มีการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง หรือในรายที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยฮอร์โมน

การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษา และการตรวจคัดกรองเพื่อพบตั้งแต่ระยะแรก ๆ ย่อมทำให้ผลการรักษาออกมาดีกว่า ดังนั้นอย่าลืมพาคุณพ่อที่อายุเกิน 50 ปี ไปตรวจต่อมลูกหมากเป็นประจำทุกปีนะครับ

 

We Care

 

Dr.Carebear Samitivej

 http://www.facebook.com/note.php?note_id=248009558565449

Comment

Comment:

Tweet